Γράφει η Κάτια Βήχα - Ειδικός Μαστολόγος και Χειρουργός Μαστού

Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού σηματοδοτεί την έναρξη μιας διαδρομής που στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων οδηγεί σε ίαση όταν η νόσος έχει διαγνωστεί σε αρχικό στάδιο. Κάθε θεραπευτικό πλάνο είναι εξατομικευμένο, ωστόσο υπάρχουν συγκεκριμένα στάδια που βοηθούν την ασθενή να γνωρίζει τι ακολουθεί. Στόχος του παρόντος «οδηγού» είναι να αποδοθεί με σαφήνεια η πορεία από τη διάγνωση έως την αποκατάσταση. 1. Η διαγνωστική προσέγγιση Η υποψία κακοήθειας προκύπτει συνήθως από ευρήματα στην ψηφιακή μαστογραφία ή από την ίδια τη γυναίκα κατά την αυτοεξέταση. Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν: Κλινική εξέταση από χειρουργό μαστού. Συμπληρωματική απεικόνιση (υπερηχογράφημα μαστών και/ή μαγνητική μαστογραφία). Βιοψία με βελόνα (core biopsy) υπό απεικονιστική καθοδήγηση για ιστολογική επιβεβαίωση. 2. Η ιστολογική ταυτότητα του όγκου Η ιστολογική εξέταση καθορίζει τα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου και κατευθύνει τη θεραπεία: Ορμονικοί υποδοχείς (ER, PR): Δείχνουν αν η ανάπτυξη του όγκου εξαρτάται από τις ορμόνες (οιστρογόνα και προγεστερόνη), ώστε να χορηγηθεί η κατάλληλη ορμονοθεραπεία. Υποδοχέας HER2: Προσδιορίζει αν ο όγκος παράγει μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη που τον κάνει πιο επιθετικό, επιτρέποντας τη χρήση στοχευμένων βιολογικών θεραπειών. Δείκτης πολλαπλασιασμού (Ki-67): Αντικατοπτρίζει την ταχύτητα με την οποία διαιρούνται τα καρκινικά κύτταρα και βοηθά στην εκτίμηση της επιθετικότητας της νόσου. 3. Χειρουργικός σχεδιασμός Η χειρουργική επέμβαση αποτελεί βασικό θεραπευτικό βήμα και πραγματοποιείται συνήθως εντός 4-8 εβδομάδων από τη διάγνωση, ανάλογα με τον τύπο της νόσου και τον προγραμματισμό της θεραπείας. Οι βασικές επιλογές είναι: Ογκεκτομή (διατήρηση μαστού) με ογκοπλαστική αποκατάσταση σε ασφαλή όρια Μαστεκτομή, με ή χωρίς άμεση αποκατάσταση Η χειρουργική σταδιοποίηση της μασχάλης γίνεται συνήθως με βιοψία φρουρού λεμφαδένα, αποφεύγοντας εκτεταμένο λεμφαδενικό καθαρισμό όταν δεν είναι απαραίτητος. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η σειρά αντιστρέφεται και εφαρμόζεται προεγχειρητική θεραπεία (χημειοθεραπεία ή στοχευμένη αγωγή) με σκοπό τη μείωση του όγκου πριν το χειρουργείο. Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως από μία έως λίγες ημέρες, ανάλογα με το είδος της επέμβασης και την άμεση ή μη αποκατάσταση. 4. Μετεγχειρητική πορεία και σταδιοποίηση Μετά το χειρουργείο, η ασθενής επανέρχεται σταδιακά στις δραστηριότητές της. Η τελική ιστοπαθολογική εξέταση του χειρουργικού δείγματος καθορίζει το ακριβές στάδιο της νόσου και οριστικοποιεί τα επόμενα θεραπευτικά βήματα. 5. Επικουρικές θεραπείες Η θεραπευτική στρατηγική αποφασίζεται από ογκολογικό συμβούλιο και μπορεί να περιλαμβάνει: Ακτινοθεραπεία (σχεδόν πάντα μετά από ογκεκτομή, με καθημερινές συνεδρίες λίγων λεπτών για μερικές εβδομάδες) Χημειοθεραπεία Στοχευμένες θεραπείες κατά του HER2 Ορμονοθεραπεία για ορμονοευαίσθητους όγκους (διάρκεια 5-10 έτη). 6. Ανάρρωση, Παρακολούθηση και Επανένταξη Η αποκατάσταση είναι συνεχής διαδικασία και περιλαμβάνει: Τακτική κλινική και απεικονιστική παρακολούθηση Έλεγχο πιθανών παρενεργειών θεραπείας Υποστήριξη φυσικής και ψυχολογικής αποκατάστασης Εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία για την πλήρη κινητικότητα του χεριού και την πρόληψη/διαχείριση του λεμφοιδήματος Επανένταξη στην καθημερινότητα 7. Πρόγνωση και σύγχρονη πραγματικότητα Είναι σημαντικό κάθε γυναίκα να γνωρίζει ότι η εξέλιξη της επιστήμης έχει αλλάξει ριζικά τα δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού. Η σύγχρονη ιατρική μπορεί να διαχειριστεί τον καρκίνο του μαστού με εξαιρετικά υψηλά ποσοστά επιτυχίας. Τα στατιστικά δεδομένα διεθνών οργανισμών επιβεβαιώνουν αυτή την πρόοδο: σε αρχικό/εντοπισμένο στάδιο η 5ετής σχετική επιβίωση είναι περίπου 95-99% ανά υποκατηγορία. Σε όλες τις γυναίκες με καρκίνο μαστού συνολικά, η 5ετής σχετική επιβίωση διεθνώς υπερβαίνει το 85-90%, ανάλογα με το στάδιο και τον υποτύπο της νόσου. Αυτά τα νούμερα δεν είναι απλώς στατιστικές, είναι οι ζωές εκατομμυρίων γυναικών που επέστρεψαν στην καθημερινότητά τους υγιείς και δυνατές. Με την πρόληψη, την εξειδικευμένη χειρουργική και τις σύγχρονες στοχευμένες θεραπείες, έχουμε πλέον κάθε λόγο να ατενίζουμε το μέλλον με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία.